Een boom planten is een van de weinige dingen die je doet voor de volgende generatie. In de 25 jaar dat ik bomen zet, heb ik gemerkt dat mensen vaak te snel willen. “Gat graven, boom erin, dichtgooien en klaar,” is de gedachte. Maar een boom is geen tuinpaal; het is een levend organisme dat moet ‘landen’ in jouw grond.
Als je een boom verkeerd plant — bijvoorbeeld te diep of in te vaste grond — dan zie je dat niet direct. De boom kwijnt langzaam weg en na drie jaar, wanneer de garantie is verlopen, geeft hij de geest. In dit artikel leer ik je hoe je een boom een vliegende start geeft, zodat hij over dertig jaar nog steeds fier overeind staat.
Voorbereiding: Kluit, pot of blote wortel?
Voordat je de schep pakt, moet je weten wat voor ‘vlees’ je in de kuip hebt.
- Blote wortel: Alleen leverbaar in de winter. Goedkoop, maar de wortels mogen geen seconde uitdrogen. Direct planten!
- Kluit (met gaaslap): Vaak bij grotere bomen. De lap beschermt de wortels. Let op: De lap en de ijzerdraad laat je om de kluit zitten; deze vergaan vanzelf en houden de kluit bij elkaar tijdens het planten.
- In pot (container): Kan het hele jaar door geplant worden. Haal altijd de plastic pot eraf en maak de buitenste wortels een beetje los.
Experttip: “De grootste vijand van een nieuwe boom is ‘slemp’. Dat gebeurt wanneer je een gat graaft in harde kleigrond en dat vult met losse grond. Het plantgat werkt dan als een emmer waar water in blijft staan, waardoor de wortels verdrinken. Spit de bodem van je plantgat dus altijd extra diep om.”
Stap 1: Het plantgat graven
Nauwkeurigheid begint bij de maat van het gat. Maak het plantgat minimaal twee keer zo breed als de kluit en anderhalf keer zo diep.
- Breedte: De wortels moeten in losse grond kunnen groeien om snel grip te krijgen.
- Diepte: Spit de bodem van het gat goed los. Meng hier alvast wat aanplantgrond doorheen.
Stap 2: De boompaal plaatsen
Zet de boompaal (of palen) aan de kant waar de meeste wind vandaan komt (meestal zuidwest). Sla de paal eerst de grond in voordat je de boom plaatst. Zo voorkom je dat je de paal dwars door de kluit of de wortels van je nieuwe boom slaat.
Stap 3: De boom op de juiste hoogte zetten
Dit is het punt waar de meeste fouten worden gemaakt. Plant een boom nooit dieper dan hij bij de kweker stond. * Kijk naar de stam: waar de wortels beginnen en de bast verandert, dat is de ‘hals’.
- Deze hals moet net boven of gelijk aan het maaiveld staan.
- Plant je te diep? Dan krijgt de stam te weinig zuurstof en gaat de bast rotten.
Stap 4: Vullen en aanwateren
Vul het gat met een mengsel van de uitgegraven grond en aanplantgrond.
- Schudden: Schud de boom tijdens het vullen voorzichtig een beetje heen en weer. Hierdoor valt de losse aarde goed tussen de wortels en ontstaan er geen luchtgaten.
- Aandrukken: Druk de grond met je handen of voorzichtig met je voet aan. Stamp het niet keihard vast; de wortels hebben zuurstof nodig om te groeien.
- Water: Geef direct na het planten een emmer water (of twee). Dit is niet alleen voor de dorst, maar ook om de grond goed rond de wortels te laten ‘sluiten’.
Stap 5: Bevestigen (De boomband)
Bevestig de boom aan de paal met een flexibele boomband. Maak een ‘8-vorm’ tussen de paal en de stam. Dit zorgt ervoor dat de boom niet tegen de paal schuurt, maar wel de steun krijgt die hij nodig heeft om zijn eerste stormen te overleven.
Conclusie
Een boom planten is een klusje van een half uur waar je de rest van je leven plezier van hebt. Als je zorgt voor een ruim gat, de juiste diepte en een stevige paal, dan kan er eigenlijk weinig misgaan. De boom heeft nu rust en tijd nodig om zijn eigen plek in jouw tuin te veroveren.
Veelgestelde vragen
Nee, bij bomen met een draadkorf en jute lap laat je deze zitten. Het jute vergaat binnen enkele maanden en de ijzerdraad is niet gegalvaniseerd, waardoor deze door de zuren in de bodem snel wegroest. Het verwijderen van de korf beschadigt de fijne worteltjes vaak meer dan dat het helpt. Knip alleen de knoop bij de stam voorzichtig los.
Gemiddeld hebben boompalen twee tot drie groeiseizoenen nodig. Na deze periode heeft de boom genoeg eigen wortels ontwikkeld om zelfstandig de wind te kunnen weerstaan. Controleer elk jaar of de boomband niet te strak zit en begint in te groeien in de bast.
Een nieuwe boom heeft in zijn eerste jaar (vooral tussen april en september) wekelijks water nodig. Bij droog weer is één keer per week een flinke plens (20-40 liter) beter dan elke dag een klein beetje. Hierdoor wordt de diepere grond goed nat en worden de wortels gestimuleerd om naar beneden te groeien.

