Als vakman krijg ik tegenwoordig bijna dagelijks de vraag: “Hoe krijg ik privacy zonder dat ik een muur van drie meter hoog moet metselen?” Het antwoord is bijna altijd: leibomen. Ik noem ze vaak ‘groene schermen op palen’. Je creëert er hoogte mee waar je die nodig hebt (op de eerste verdieping van de buren), terwijl je op ooghoogte de ruimte in je tuin behoudt.
Het succes van een leiboom staat of valt bij de voorbereiding. Een boom die scheef waait of na twee jaar doodgaat omdat hij ‘verzuipt’ in de klei, is een dure les. Hier lees je hoe je leibomen vakkundig plaatst.
Waarom leibomen de ideale oplossing zijn
In moderne woonwijken kijken we vaak direct bij de buren naar binnen, en zij bij ons. Een normale boom wordt vaak te breed, waardoor hij je hele terras overneemt. Leibomen zijn door de kweker al ‘getraind’ om plat te blijven. Ze groeien in de breedte en de hoogte, maar nauwelijks in de diepte.
Experttip: “Bespaar nooit op het frame waar de boom tegenaan groeit. Veel mensen denken dat de boom zichzelf wel houdt, maar een rij leibomen vangt enorm veel wind. Zonder een stevige constructie van boompalen en draad trekken de krachten je bomen na de eerste herfststorm gegarandeerd uit het lood.”
De beste soorten voor jouw scherm
| Boomsoort | Wintergroen? | Groeisnelheid | Kenmerk |
| Leilinde (Tilia) | Nee | Snel | De klassieker. Groot blad, geeft veel schaduw en privacy. |
| Lei-Glansmispel (Photinia) | Ja | Gemiddeld | Prachtige rode uitlopers in het voorjaar. Blijft jaarrond dicht. |
| Lei-Beuk (Carpinus) | Nee | Gemiddeld | Verliest blad, maar de takkenstructuur blijft erg dicht. |
| Lei-Steeneik (Quercus ilex) | Ja | Traag | De meest luxe keuze. Zeer sterk, kleine leerachtige blaadjes. |
Stap 1: De juiste afstand en de wet
Voordat je begint te graven, moet je weten waar je mag staan. Volgens de wet moeten bomen op 2 meter van de erfgrens staan. Echter, omdat leibomen vaak als een ‘levende heg’ worden beschouwd en niet hoger worden gehouden dan de schutting of een bepaalde hoogte, gedoogt men ze vaak op een kortere afstand (bijvoorbeeld 50 cm).
Mijn advies: Overleg altijd met je buren. Als zij ook van de extra privacy genieten, is er zelden een probleem. Zet ze echter nooit strak tegen de schutting aan; de stam wordt elk jaar dikker en de boom moet zijn warmte kwijt kunnen.
Stap 2: Het plantgat en de fundering
Een leiboom heeft een goede start nodig. Graaf een gat dat minimaal anderhalf keer zo groot is als de kluit.
- Bodem losmaken: Spit de bodem van het plantgat goed om. Niets is dodelijker voor een boom dan een harde laag waar de wortels niet doorheen komen en waar water in blijft staan.
- Boompalen plaatsen: Plaats de boompalen voordat je de bomen plant. Zo beschadig je de wortels niet. Voor een rij leibomen gebruik je palen die minstens 1/3 in de grond staan.
- Aanplantgrond: Meng de uitgegraven grond met een hoogwaardige aanplantgrond. Dit geeft de boom de nodige schimmels en bacteriën om snel te gaan wortelen.
Stap 3: Het frame en de montage
Een rij leibomen moet één geheel vormen.
- Koppel de frames: Verbind de rekken van de bomen met elkaar met bamboestokken of spandraad.
- Boomband: Bevestig de stam aan de boompaal met speciale boomband. Doe dit in een ‘8-vorm’. Dit geeft de boom genoeg ruimte om te bewegen zonder dat de paal de stam beschadigt.
Conclusie
Leibomen zijn de meest effectieve manier om je tuin weer privé te maken zonder dat het direct een ‘gevangenis’ met hoge muren wordt. Kies voor een soort die past bij je geduld (groeisnelheid) en of je in de winter ook privacy wilt (wintergroen). Als je de palen goed zet en de bodem goed voorbereidt, heb je binnen twee seizoenen een prachtig groen scherm waar je jaren plezier van hebt.
Veelgestelde vragen
Dit hangt af van de breedte van het rek (het frame). Meestal zijn deze rekken 150 of 200 cm breed. Voor een dichte wand plaats je de bomen zo dat de rekken elkaar net raken of een paar centimeter overlappen. Gemiddeld kom je dan uit op één boom per 1,5 tot 2 strekkende meter.
De Leilinde (Tilia) en de Lei-Amberboom (Liquidambar) zijn zeer snelle groeiers met grote bladeren. Hiermee heb je in het groeiseizoen zeer snel een dicht scherm. Zoek je een boom die ook in de winter dicht blijft, dan is de Lei-Glansmispel (Photinia) de snelste optie.
Nee, de bamboestokken of het houten frame vormen de ‘hulpconstructie’ waar de takken aan vastgebonden zitten. Laat deze zitten totdat de takken dik en stevig genoeg zijn om zelf hun vorm te behouden. Dit duurt meestal 3 tot 5 jaar. Vervang wel tijdig de binddraadjes als deze in het hout beginnen te groeien.
